Gwarancje ubezpieczeniowe

Gwarancja ubezpieczeniowa to pisemne zobowiązanie ubezpieczyciela (gwaranta) do wypłaty określonej kwoty na rzecz beneficjenta gwarancji (podmiotu, na rzecz którego została wystawiona gwarancja), w przypadku gdy ziszczą się warunki określone w gwarancji, np. gdy wykonawca kontraktu nie spełni swoich zobowiązań wobec beneficjenta gwarancji. W praktyce gwarancje ubezpieczeniowe są szeroko stosowane m. in. w branży budowalnej, gdzie inwestor zabezpiecza się na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania robót budowlanych. Gwarancje mogą zastąpić wniesienie kwoty wymaganej przez beneficjenta (np. gwarancje wadialne), stanowić zabezpieczenie pokrycia szkód (np. gwarancje środowiskowe) lub zabezpieczać płatności wynikające z zaciągniętego kredytu (gwarancje płatnicze).

Podstawową różnicą pomiędzy gwarancją ubezpieczeniową a gwarancją bankową jest podmiot będący gwarantem. W pierwszym przypadku jest nim towarzystwo ubezpieczeń, w drugim – bank. Ważną różnicą z punktu widzenia przedsiębiorstwa jest fakt, że gwarancja ubezpieczeniowa nie wpływa negatywnie na zdolność kredytową firmy. Gwarancja bankowa traktowana jest na równi z zaciągniętym kredytem, co powoduje, że przez okres obowiązywania gwarancji firma ma mniejszą zdolność kredytową. Gwarancja ubezpieczeniowa nie powoduje zmniejszenia zdolności kredytowej przedsiębiorstwa.

Gwarancje ubezpieczeniowe są udzielane na podstawie umowy generalnej o udzielanie gwarancji danego typu – gwarancji kontraktowych, gwarancji środowiskowych lub gwarancji płatniczych. Warunkiem zawarcia umowy generalnej jest pozytywna ocena sytuacji finansowej wnioskodawcy, skutkująca przyznaniem odnawialnego limitu gwarancyjnego. Wniosek o umowę generalną może złożyć każdy przedsiębiorca, tj.: osoba prawna, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną.
KUKE analizuje zdolność finansową wnioskodawcy przede wszystkim w oparciu o:
informacje od wnioskodawcy dotyczące prowadzonej działalności,
zestawienie przychodów za okres trzech ostatnich rocznych okresów sprawozdawczych i za okres bieżący,
deklaracje podatkowe lub sprawozdania finansowe (w zależności od formy prawnej działalności),
oświadczenie majątkowe,
pozytywną opinię banku prowadzącego rachunek główny wnioskodawcy.
Szczegółową listę dokumentów niezbędnych do oceny wnioskodawcy zawiera Wniosek o zawarcie umowy generalnej o udzielanie ubezpieczeniowych gwarancji kontraktowych/gwarancji związanych z ochroną środowiska/gwarancji płatniczych.

Podejmując decyzję o udzieleniu gwarancji, KUKE musi ocenić ryzyko związane z przedsięwzięciem, najczęściej kontraktem, dla którego zamierza udzielić gwarancji. Po pierwsze: KUKE weryfikuje, czy realne jest wykonanie zobowiązania, które będzie przedmiotem gwarancji. Po drugie: musi uzyskać zabezpieczenie zwrotu wypłaconej beneficjentowi (klientowi) kwoty określonej w umowie gwarancji (tzw. regres). W tym celu KUKE wymaga od klienta złożenia odpowiedniego zabezpieczenia, którym zazwyczaj jest weksel własny in blanco.

Umowa generalna zawierana jest pomiędzy klientem a KUKE i określa podstawowe warunki współpracy w zakresie udzielania gwarancji ubezpieczeniowych, m.in. sposób wystawiania gwarancji, warunki cenowe, wysokość limitu odnawialnego, w ramach którego będą udzielane gwarancje (suma wszystkich obowiązujących gwarancji udzielonych klientowi nie może przekroczyć kwoty limitu odnawialnego, gwarancje wygasłe zwalniają pojemność limitową), rodzaj zabezpieczeń składanych przez klienta, rodzaj dostępnych gwarancji ubezpieczeniowych oraz maksymalny termin obowiązywania gwarancji. Dzięki umowie generalnej klienci mogą szybko i bez zbędnych formalności ubiegać się o udzielenie kolejnych gwarancji.

Rodzaj zabezpieczenia zależy od sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta oraz oceny ryzyka danej transakcji. Większość umów zabezpieczona jest wyłącznie wekslem własnym in blanco wystawionym przez klienta. Dodatkowymi zabezpieczeniami mogą być m.in. poręczenie przez inny podmiot, kaucja na rachunku KUKE, hipoteka umowna czy zastaw rejestrowy.